Meidagen

70

Beste wie dit leest,

Deze week is het 70 jaar geleden dat er een eind kwam aan de Duitse bezetting. En 75 jaar geleden dat-ie begon. Ongetwijfeld zal daar in de media veel aandacht voor zijn. Zoals Eric Corton van de week zei: “Ik ben van na de oorlog en dat wil ik graag zo houden.” Die kreet stamt al uit de jaren tachtig, maar ik vind ‘m nog steeds heel toepasselijk.

Niet van na de oorlog zijn mijn ouders en schoonouders. Zij maakten de bezetting alle vier als kinderen mee. En ondervonden de consequenties. Wel op een heel verschillende manier, al waren er beslist overeenkomsten. Geen van vieren wilde hier ooit veel over praten, sommige verhalen kwamen pas de laatste jaren boven. Over die tijd wordt het liefst gezwegen. Ook door de generatie die toen kind was. Te heftig. En misschien nog altijd niet, of helemaal nooit meer, verwerkt.

Mijn ouders woonden toen allebei in Den Haag. Soms hoorde ik wel de verhalen van ondanks alles onbezorgd spelende kinderen, die ineens als haasjes naar binnen vluchtten als de motor van een overvliegende V1 er ineens mee stopte… Van Joodse vriendjes en vriendinnetjes die van de één op de andere dag niet meer op school verschenen. Van de hongerwinter. Illegale krantjes in een poppenwagentje. Wraakzuchtige Duitse militairen die ná de capitulatie feestvierende burgers beschoten. Mijn vader heeft zijn hele leven nooit een Duitse (òf Japanse…) auto willen rijden. In Duitsland kwam hij niet graag. Pas in de laatste jaren van zijn leven werd hij wat milder.

Mijn schoonvader heeft een groot deel van de oorlog ondergedoken gezeten. Zijn Joodse moeder werd gearresteerd en afgevoerd om niet meer terug te keren. Hij sprak nooit over de bezetting. Wel over de jaren erna. Begin mei werd hij altijd stilletjes. Er vrat iets aan hem. Maar zolang ik hem kende reed hij Volkswagen en zijn jongere broer woont al 50 jaar in Duitsland.

Ik las van de week dat van alle nu levende Nederlanders nog zo’n 12% de bezettingsjaren heeft meegemaakt. Toch wordt er nog volop herdacht, ook door generaties van na de oorlog. Ondanks dat vrijheid steeds meer onder druk komt te staan. Of juist daardoor! Vreemdelingenhaat lijkt toe te nemen. Sommigen, ook in ons land, zijn openlijk antisemitisch, ontkennen de holocaust of weigeren op school daarover lessen te volgen. Polarisering neemt in zelfs de meest simpele discussie toe. Religieuze fanaten vermoorden ongelovigen zonder pardon. Je mening uiten wordt steeds gevaarlijker of slaat door in getreiter van andersdenkenden. Nee, we hebben nog altijd niet veel geleerd.

Ik las ook, dat veel Duitsers het einde van de Tweede Wereldoorlog steeds minder als een nederlaag en steeds meer als een bevrijding zien. Vooral jongeren. Misschien dat we ooit nog eens leren dat elkaar naar de strot vliegen toch niet de oplossing is voor onze problemen. Dat we niet in verschillen moeten denken, maar in overeenkomsten. En hoe gek dat voor sommigen ook klinkt, overeenkomsten zijn er genoeg. We moeten ze willen zien. Meer is er eigenlijk niet nodig.

Advertenties

4 gedachtes over “Meidagen

  1. Overeenkonsten zoeken is mooi.
    Maar als je een documentaire ziet over bijvoorbeeld “Dora Mittelbau” en je ziet de lijken weggebuldozerd worden, dan moet er een grens worden getrokken. Sommige zaken zijn onvergevelijk. En al is menig Duitser al van na de oorlog, ik kan mij voorstellen dat je je schaamt voor wat je ouders gedaan hebben. Dit is nog niet zo maar “over” of weg. Waar ligt de grens?
    Hoe lang moet het duren? Dat weet ik allemaal niet.
    Maar overeenkomsten zoeken klinkt als polderen, waar de Pvda alle waarden heeft wegonderhandeld. Je moet toch ergens voor staan?
    Wat blijft er anders nog over? Alleen materialisme en het grote geld, het graaien, klein en groot? Dan is het allemaal goed?
    Zag dat de dochter van Himmler nog leefde (waar ik dacht dat ze toch vermoord zou worden door moeders) en ze oud nazi’s juridisch hielp.
    Het komt allemaal goed?

  2. Overeenkomsten zoeken betekent niet, dat er geen verschillen meer zijn of dat die verdwijnen. Nu worden echter door veel mensen juist die verschillen benadrukt (wij/zij). Als je de overeenkomsten benadrukt, accepteer je de verschillen, maar zie je wel dat mensen gemeenschappelijke doelen hebben, ongeacht geloof, afkomst, ras, arm, rijk, weet ik veel. Dat houdt m.i. niet in dat je nergens meer voor staat, dat je geen idealen of ambities hebt.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s