Egoïstisch altruïsme

Egoisme

Beste wie dit leest,

Mijn vorige blog leverde een aardige discussie op over altruïsme en haar kennelijke tegenpool, egoïsme. Staan die twee begrippen inderdaad wel lijnrecht tegenover elkaar? Of kent elke onbaatzuchtige daad toch een egoïstisch element? En zoja, hoe erg is dat? Is het begrip egoïsme misschien aan een positieve herwaardering toe?

Serious Request is gisteren weer begonnen. Stel, ik bestel in de SR-webshop een trui. Omdat ik die mooi vind. Het goede doel gespekt en ik een trui. Maar hoe onbaatzuchtig is dat? Ik heb immers voordeel bij mijn donatie. Een trui. Mèt SR-logo. Een trui die dus uitschreeuwt dat de drager het goede doel gesteund heeft. En dat laatste is één van de vele kritiekpunten die je vaak hoort over dit soort acties. Het heeft iets exhibitionistisch, vinden sommigen: “Kijk, ik geef voor het goede doel! Geen schuldgevoel met Kerst.”

Serious Request is inderdaad een compleet mediacircus. Luistercijfers schieten omhoog. Volop aandacht voor de 3 dj’s, die door sommigen zelfs van zelfverheerlijking worden beschuldigd. Goed voor het imago èn de lokale economie van de organiserende stad. Goeie reclame ook voor bedrijven die uitgebreid aan bod komen met giften. En het is feitelijk een week lang één groot feest. Het zorgt bovendien voor een saamhorigheid die slechts te vergelijken is met Koningsdag, een Elfstedentocht of een succesvol Oranje op een groot voetbaltoernooi. Bijna heel Nederland in actie, alles te volgen op radio en tv. Hilarisch, ontroerend, hartverwarmend, vertederend. Het goede doel, hand in hand met amusement en commercie. We zijn dus wel met dat doel bezig, maar beslist ook met onszelf. Egoïstisch? Misschien. Maar is dat erg?

Hulp bieden uit een soort van eigenbelang. Telt dat wel? Màg dat wel? Of kan het niet anders? Want zelfs als je geen materieel voordeel hebt bij je hulp, kan de dankbaarheid van die ander je ego flink strelen. Zelfs een filantroop, die geheel anoniem (en dus zonder enige borstklopperij) goede doelen steunt, zal daar op zijn minst zelf een fijn gevoel aan overhouden. Misschien niet de reden waarom de filantroop zoiets doet, maar een mooie bijkomstigheid. Mes, twee kanten. Win/win.

Toch is dat volgens sommigen verdacht of zelfs verwerpelijk. In elk geval niet onbaatzuchtig. Kennelijk is hulp pas echt van eigenbelang ontbloot, als het je humeur vergalt. Of als het bieden van hulp daadwerkelijk offers vergt. Bijvoorbeeld mantelzorgers, die minder gaan werken om zorg te kunnen verlenen en zo een stuk inkomen mislopen. Maar ook een mantelzorger zal zorg bieden vanuit de overtuiging het juiste te doen. Zoiets moet voldoening geven, ondanks bijkomende problemen.

Iedereen die hulp biedt of iets doneert of weggeeft, heeft hierbij een voordeel, materieel of immaterieel. Zelfs Robin Hood, toch algemeen erkend “goeie gozer”, handelde voor een deel uit eigenbelang. De armen hadden daar baat bij. Dat is toch geen egoïsme? Misschien is het tijd voor een herwaardering van dat woord en zijn negatieve connotatie. Want je mag best eens aan jezelf denken. Zeker als je daarmee een ander te hulp schiet. Kennelijk werkt dat systeem. Prima toch?

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s