Tweedeling

Beste wie dit leest,

We wonen in een klein landje. In een ochtendje rijd je van noord naar zuid, van west naar oost kost hooguit anderhalf uur. Moet je echter geen file tegenkomen, want het land is klein, maar het is hier op sommige plaatsen nogal dicht bevolkt. Maar hoe klein ons land ook is, we slagen er toch steeds in om messcherpe tegenstellingen te creëren! Nederlanders zijn werkelijk meesters in het wij-zij denken.

De tegenstelling arm-rijk bijvoorbeeld. Niet uniek voor Nederland, integendeel, maar volgens velen wel verscherpt door het huidige kabinetsbeleid. De ‘rijken’ ontspringen de dans, de minder draadkrachtigen betalen het gelag, zoiets. Daarnaast is er een enorm wantrouwen ontstaan richting de top van het bedrijfsleven, politici en bankiers, kortom: grootverdieners. Deze zitten voor vele minder draagkrachtigen zonder uitzondering in de categorie ‘graaiers’, al dan niet terecht. “Wij” tegen “zij”.

Ander voorbeeldje: autochtonen versus allochtonen. Of organiseer een actie voor een goed doel en half Nederland roept dat het doel niet deugt (“eerst wij, dan zij”). Dan de tegenstelling jong-oud. Ik wil niet meteen de hele pensioendiscussie weer oprakelen, maar daar zit aanmerkelijk meer pijn dan in de traditionele generatiekloof. En dan de kloof die we vorige week zagen. Is ook niet nieuw, maar wel weer verbreed en aangescherpt. Ik heb het over de tegenstelling tussen de Randstad (“Rampstad” zeggen sommigen) en “de rest van Nederland.”

Aanleiding is het kabinetsbesluit de gaswinning te verminderen om te voorkomen dat heel Groningen en omstreken straks letterlijk schudt op zijn grondvesten. Dit grapje kost een slordige 5 miljard. Garantie dat de maatregelen afdoende zijn: tot aan de deurkruk. 5 miljard voor schadevergoedingen aan gedupeerden, plus gederfdeinkomsten uit aardgaswinning over meerdere jaren. En dat geld zal toch weer ergens vandaan moeten komen of worden terugverdiend. Meteen was het geschreeuw over en weer (en dan bedoel ik op diverse nieuwsfora) niet van de lucht. “Dat worden weer lastenverzwaringen” verzuchtte een Westerling, die even vergat dat de aardgasbel inmiddels, als ik de berichten mag geloven, zo’n 500 miljard euries opgeleverd heeft. Toegegeven, van dat geld is nooit een stuiver gespaard, want daar is een deel van onze welvaart op gebaseerd geweest de afgelopen decennia. Alleen, waarom zijn we sinds Den Uyl dan al aan het bezuinigen?

De discussie werd scherper. “Geen geld naar Groningen, bodemloze put” meende een Randstedeling, die datzelfde waarschijnlijk ook zei over Serious Request en daarvóór nog over de 555-actie voor de Filipijnen. Een Groninger betreurde dan weer openlijk de actie van die schipper, die tijdens de watersnoodramp van 1953 zijn schip in een gat in de dijk zette, “anders waren we nu mooi van de Randstad af geweest.” Alsof er in het westen geen geld verdiend wordt, maar dit terzijde. En spelletje wij-zij, hoog in de emotie.

Dankzij het internet kan en mag iedereen tegenwoordig roepen wat-ie maar wil. Ik ook, getuige dit blog. Ongeremd, want vrijheid van meningsuiting. En soms gooien diverse media en andere partijen nog wat olie op het vuur. Vreemd, dat we in zo’n klein landje over sommige dingen zo tot op het bot verdeeld kunnen zijn. Wat dat aangaat kunnen we misschien toch een voorbeeld nemen aan de Amerikanen. Ook heftig oneens op sommige vlakken, totdat iemand ze te na komt. Want dan staan ze, alle tegenstellingen ten spijt, schouder aan schouder. Dat krijgen wij hier zelfs nog niet voor elkaar als Oranje straks weer naar het WK gaat. Ook dan is er een tweedeling: de voetballiefhebbers die kampioen willen worden versus diegenen die die hele gekte het liefst maar zo snel mogelijk zien overwaaien, samen met die verrekte oranje vlaggenlijnen in het straatbeeld!

Advertenties