Wie neemt het stokje over?

Beste wie dit leest,

Afgelopen donderdag, terwijl een groot deel van Nederland bezig was met het verorberen van pepernoten, het lezen van rijmpjes en het uitpakken van cadeautjes, overleed Nelson Mandela. Nou zal ik bepaald niet de enige zijn die iets over Mandela te bloggen of anderszins te schrijven heeft, integendeel, maar ik doe het toch. In zekere zin is deze man namelijk toch wel met mijn leven verweven, of op zijn minst een inspiratie geweest..

Al op de middelbare school, eind jaren zeventig, toen veel scholieren nog overtuigd links waren, was er veel verzet tegen zaken als Apartheid en daarbij dook steeds de naam van Nelson Mandela op. Ik begon net mijn interesse voor (pop)muziek te ontwikkelen en er kwamen met enige regelmaat platen uit die over hem gingen. Of op zijn minst over de situatie in Zuid-Afrika. “Mandela Day”, “Radio Africa”, “Free Nelson Mandela”, om er maar een paar te noemen. Wie die Nelson Mandela was, was me toen nog niet geheel duidelijk, maar dat er iets met hem aan de hand was, snapte ik wel.

Dat werd nòg duidelijker toen zijn vrijlating, ook in Nederland, uitbundig gevierd werd, alsof het in Nederland gebeurde in plaats van in dat verre land. Vervolgens brachte hij het tot president van Zuid-Afrika, iets wat nog maar enkele jaren daarvoor voor een niet-blanke onmogelijk geweest zou zijn. Wat hem in mijn ogen daarbij vooral bijzonder maakte, was dat hij niet de weg van de vergelding koos. Terwijl die weg misschien wel voor de hand lag; de zwarte Zuid-Afrikanen (en Mandela zèlf) hadden flink te lijden gehad onder de blanke onderdrukking. Hij koos echter voor de weg van de verzoening, van de verbroedering, reikte zijn vroegere tegenstanders de hand. Hij streed, zo zei hij zelf, niet alleen tegen blanke onderdrukking, maar net zo goed tegen zwarte onderdrukking. Het Zuid-Afrika dat hem voor ogen stond was een land waarin iedereen gelijk was. Dat maakt hem niet tot een heilige, hij was een mens en niets menselijks zal hem vreemd geweest zijn. Maar wel een uitzonderlijk mens.

Het staat vast dat Mandela een welhaast bovenmenselijke prestatie geleverd heeft door de Apartheid ten val te brengen zonder het land in een bloedige burgeroorlog te storten, waarvan Afrika er helaas al zoveel kende en nog kent. Een leider met charisma; hij was er om zijn volk te dienen en niet andersom en dat leverde hem het respect en de steun van velen op. Kom daar tegenwoordig nog eens om bij hedendaagse politici! Hij had grote offers gebracht voor het ideaal dat hem voor ogen stond, waaronder langdurige gevangenschap. Een inspiratiebron voor velen, niet alleen in Afrika, maar over de hele wereld, die net als hij streefden naar een wereld waarin iedereen gelijk zou zijn. Ook in zijn laatste levensjaren, toen zijn gezondheid slechter werd en hij niet meer in de openbaarheid verscheen.

Nelson Mandela is niet meer en vele wereldleiders zullen zich naar Zuid-Afrika spoeden voor alle herdenkingen en plechtigheden. Zullen zij daar in alle nederigheid verklaren dat zij niet in zijn schaduw kunnen staan, dat zij niet naar macht en geld zouden moeten streven, maar, net als Mandela, naar een betere wereld, waarin iedereen een plek onder de zon heeft? Misschien. Ik vrees echter dat zij vooral zullen trachten ‘zich te laten zien’, want de wereld kijkt toe en een beetje publiciteit, zeker op een podium als dit, kan voor een politicus natuurlijk nooit kwaad. En als je dan bovendien nog een beetje van Mandela’s glans op jezelf kunt laten afstralen, is dat mooi meegenomen, toch?

Ik vraag mij dan ook af wie dit stokje moet gaan overnemen? Welke politicus, religieuze leider, welk charismatisch persoon zal nu opstaan om ons te inspireren? Om ons de weg te wijzen op dat lange, kronkelige pad naar een wereld waarin iedereen gelijk is, gelijke rechten heeft, gelijke kansen op gewoon een stukje geluk. Ik hoop dat zo iemand alsnog opstaat, maar op dit moment zou ik het zo gauw niet weten. En dat maakt Nelson Mandela niet alleen lid van een heel klein, select clubje van oprechte wereldverbeteraars, maar het toont ook aan dat de wereld hem eigenlijk nog niet kan missen.

Advertenties

Een gedachte over “Wie neemt het stokje over?

  1. We kunnen in elk geval beginnen met zélf het stokje over te nemen in onze eigen bescheiden wereld. Want kleine beetjes maken groot en als iedereen ‘een beetje’ als Mandela wordt, is het geen druppel op een gloeiende plaat meer maar een druppel in één grote oceaan van liefde. Een belangrijk aspect van Mandela was immers, dat hij in iedereen vooral het menselijke herkende, en bevriend raakte met mensen/leiders, die elkaar onderling soms als aartsvijanden zagen. Als iemand daar iets van zei, legde hij zo’n criticus helder uit dat het zijn/haar zaak niet was: exact dezelfde woorden als die van de Dalai Lama: “Mind your own business”. Als we dat in gedachten houden, zou dat vele conflicten en oorlogen schelen.. Wel jammer dus, dat juist deze geestverwant, de Dalai Lama, geen uitreisvisum krijgt om de begrafenis van Mandela bij te wonen… Het niewe Zuid Afrika heeft namelijk meer belang bij goede banden met China. -Zou Mandela zich hierover omkeren in zijn graf?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s