Mensen of pionnen?

Beste wie dit leest,

Ik las gisteren een open brief van een schooljuf, die na bijna 40 jaar trouw lesgeven de handdoek in de ring gooit. Ze kan zich niet meer vereenzelvigen met de huidige onderwijscultuur in Nederland. Het is een flink epistel, dus u moet er wel even voor gaan zitten, maar ik wil u toch van harte uitnodigen hem te lezen. En hem dan even flink op u in te laten werken, want het is een indrukwekkende, emotionele en vooral confronterende brief! En dat zeg ik als iemand die niet uit het onderwijs komt! Ik ga hier natuurlijk niet het hele schrijven herhalen, maar één quote die mijzelf triggerde wil ik hier wel kwijt: Ik wil niet dat mijn onderwijsaanbod economisch inzetbare pionnetjes aflevert, maar ik wil streven naar een maatschappij met sociaal vaardige en respectvolle mensen, waar ik mijn steentje aan heb mogen bijdragen.

My thoughts exactly, zou ik zeggen. Ik loop er al langer mee rond en sinds op de laatste Prinsjesdag het woord “participatiemaatschappij” (ik tikte er in eerste instantie automatisch een ‘n’ achter, u ziet, toeval bestaat niet) ineens gemeengoed werd, is dat gevoel alleen maar sterker geworden. Participatie. Meedoen. Als je dat kunt, prima, allicht. De maatschappij dat ben jij, oftewel, dat zijn wij. Maar wat als je dat niet kunt? Omdat je te oud bent, of ziek, of omdat er in jouw leven dingen belangrijker zijn dan presteren en streven? Dan zou het wel eens heel snel een ander verhaal kunnen worden. Want correct me if I’m wrong, maar ik vrees, dat we het hier vooral over ‘economische waarde’ hebben. En als je ‘economische waarde’ laag is (ziek, oud, etc.), dan heb je een probleem. Of liever gezegd, dan heeft de ‘participatiemaatschappij’ een probleem met jou!

Ik heb dat gevoel eigenlijk al sinds alle afdelingen P&O (Personeel en Organisatie) in den lande ineens afdelingen HRM werden, Human Resource Management. Resources, bronnen of productiemiddelen dus. Maar mensen zijn toch helemaal geen productiemiddelen? Mensen zijn individuen, met elk een eigen leven, emoties, verstand, meningen… Mensen zijn geen machines met een economische of technische levensduur, waarna je je van ze ontdoet! Nu wil ik niet iedere werkgever of politicus ervan beschuldigen op deze wijze over mensen te denken. Maar met name die brief van de schooljuf zette mijn grijze cellen weer eens aan het werk, al wist ik het eigenlijk al wel. Want ook mijn dochter kwam van haar werk in de kinderopvang met soortgelijke verhalen thuis. Steeds eerder wordt steeds meer lesstof aan kinderen aangeboden. Hoewel ik bij het woord ‘aanbieden’ altijd nog zoiets heb van ‘ik mag het ook beleefd afslaan’ en daar is hier geen sprake van!

In toenemende mate worden kleine kinderen, die een generatie geleden nog gewoon mochten spelen en zelf hun wereldje ontdekken en daarin groeien en leren, blootgesteld aan dit soort onderwijsprogramma’s. “Want hoe jonger ze zijn, hoe sneller ze het oppikken”, waarbij dat dan vooral in het voordeel van het kind zou zijn. Dat zou dan immers een voorsprong hebben op anderen, die pas later met die stof in aanraking kwamen? Of… is het eerder in het voordeel van ‘de maatschappij’, zodat die kinderen over pak hem beet 20 jaar veel makkelijker ‘economisch inpasbaar’ zijn als productiemiddel? Dat gaat vooral ten koste van hun eigen geluk, ja, hun eigen mens-zijn! Want respectvolle, sociale, evenwichtige mensen, da’s natuurlijk allemaal wel leuk, maar economisch gezien kan het een stuk efficiënter. En zo ontstaat er straks een generatie, die nog egoïstischer en materialistischer is (want bij produceren hoort immers consumeren) en een samenleving die nòg verder verhardt en afstompt dan we nu al om ons heen zien en waar we ons in toemende mate een rolberoerte van schrikken. Er zijn trouwens in het verleden de nodige vooruitziende geesten geweest die daar zo links en rechts al eens een boek over hebben geschreven of een film over hebben gemaakt…

Zijn we eigenlijk niets meer dan radertjes in een gigantische machine die alleen maar economisch gewin voorbrengt? Of willen we dat we allemaal individuen kunnen zijn, levende wezens van vlees en bloed, uniek, met emoties, dromen, verlangens, een eigen leven, die dingen doen die we oprecht leuk vinden omdat het onze passie is, die op zoek zijn naar een stukkie geluk? Maar vooral met een eigen IK! En daarmee bedoel ik dan niet de IK uit het ik-tijdperk…

Advertenties

Een gedachte over “Mensen of pionnen?

  1. Er is een Chinees spreekwoord dat zegt: “Wie met mensen om gaat als met pionnen, ziet spoedig dat zijn schaakbord leeg is.” Hoe eerder de lesstof wordt aangeboden, hoe beter het kind wordt geconditioneerd voor de productie, daar heb je helemaal gelijk in. Hebben we het nog niet eens over het “Elektronisch Kinddossier” waarin nauwkeurig de vorderingen en gedragingen van het kind worden vastgelegd, want stel je voor dat het “afwijkt” in gedrag of in prestatie! dan is het in de nabije toekomst niet “inzetbaar”. Wat een rotwoord: INZETBAAR!
    Je tekst is me uit het hart gegrepen. Het zou fijn zijn als die VVD-oldboys en die PvdA-lammelingen het nou eens zouden lezen en er vervolgens eens over zouden gaan nadenken. NADENKEN! Oh nee, dat hebben ze niet geleerd, want ze zijn GECONDITIONEERD!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s