Verbieden? Nee, bekrachtigen!

Beste wie dit leest,

Ik kwam gisteren bovenstaande foto tegen op mijn Facebook (van een pagina met de prettige titel “Omdenken”) en ik vond hem wel stof tot nadenken geven. Waarom? Omdat ik de insteek wel verfrissend vind! Wat valt u namelijk op op bovenstaande foto? Een tekstballon op een stukje strand, dat klopt. Een stukje strand bij Barcelona, om precies te zijn. En zelfs als je geen strips leest, snap je dus wel dat het strand ons persoonlijk iets wil mededelen, eigenlijk. Vervolgens de tekst in de ballon. En hoewel ik ervan uitga, dat veruit de meeste mensen het Engels wel machtig zijn, vertaal ik hem toch even: “Wauw! Wat schoon! Bedankt dat u uw afval in de vuilnisbak hebt gedaan!” En dan komen we gelijk bij het derde punt dat opvalt: het strand is inderdaad brandschoon… Het stukje regenboog boven de tekstballon maakt het plaatje compleet (en nee, ik geloof niet in toeval!)

Ik laat even in het midden of voor het nemen van deze foto nog snel even de Miep Kraak van het strandwezen is langs geweest om dit stukje kust van rommel te ontdoen. Het zou kunnen, maar om de één of andere reden heb ik zo’n gevoel van niet. Het zou de foto namelijk ontkrachten al zie je dat als kijker natuurlijk niet. Er dus even van uitgaande dat dat niet het geval is: het strand ligt er inderdaad keurig bij! Dat op zichzelf vind ik al mooi, want mensen kunnen een flinke puinhoop achterlaten na een dagje strand. Het allermooiste is naar mijn mening echter de toon die op het bord wordt aangeslagen. Daar worden de gebruikers van dit zandstrand namelijk geprezen en bedankt voor hun medewerking.

Hoe gaat dat hier in Nederland? Nou, daar weten we inmiddels alles van. Verbieden is het credo in ons landje (ik ben al een tijdje niet meer in België geweest, geen idee hoe het daar zit). Wim Kan had een liedje over dat typisch Hollands vingertje, een waarschuwend vingertje, maar ook een verbiedend vingertje. “Pas op hoor!” Het sluit een beetje aan op mijn blog van vorige week, maar het gaat een stuk verder. Verboden aan te plakken, verboden vuil te storten, verboden op het gras te lopen (toegegeven, een ouwetje), verboden te roken, open vuur verboden, etc. etc. etc. Allemaal met de dreiging van de nodige sancties die staan op overtreding van het verbod. Liefst financiële sancties, dan heeft de ’s lands Schatkist er ook nog iets aan… En dan heb ik het nog niet eens over de verboden die er wel weer eens aan zouden kunnen zitten te komen.

Nu het Kabinet een akkoord bereikt heeft met o.a. enkele conservatief-Christelijke partijen kun je daar namelijk op wachten. Want in ruil voor wat ik voor het gemak maar even gedoogsteun noem, zullen deze partijen ongetwijfeld wel weer een verlanglijstje indienen. En niet bij Sinterklaas, al dan niet geflankeerd door Pieterbaas, want die discussie is ook nog allesbehalve voorbij! Ik herinner mij Rutte-1, ook naarstig op zoek naar steun, die tenslotte kwam van de SGP. Maarrrrrr…. wel in ruil voor een nieuw verbod op het homohuwelijk, alle winkels op zondag dicht, etc. Diezelfde SGP helpt nu ook Rutte-2 mede uit de brand. En nu heb ik alle respect voor de levensovertuiging en het geloof van wie dan ook, maar waarom zou ik me bij wet moeten houden aan allerlei geloofsregels van een religie die ik niet aanhang? Ongeacht welke religie dat is, overigens, voordat mensen daar menen over te moeten vallen!

Maar daar ging het niet over, we hadden het over verbieden. En om nu niet meteen alle verboden over één kam te scheren: je hebt er hele nuttige bij. Een verbod om door rood licht te rijden lijkt mij inderdaad niet onhandig. Een verbod om te roken (of te blowen) in een tankstation lijkt me ook wel verstandig, zeker als je achterin je auto een partijtje zwaar illegaal vuurwerk hebt liggen. Dat roven, stelen en moorden niet is toegestaan kan ik beslist billijken (zelfs al zijn er mensen voor wie dat kennelijk niet geldt…) Maar juist die kleine, alledaagse regeltjes, waarmee je als overheid probeert het dagelijks leven een beetje in goede banen te leiden, dat moet toch anders kunnen? Ja, dat kan anders. Zie bovenstaande foto!

Ik heb zelf geen hond, maar dankzij de hondenfluisteraar op TV weet ik er inmiddels toch wel iets vanaf. Helpt het als je ongewenst gedrag van een hond bestraft? Nee, daar wordt die hond alleen maar angstig en/of tegendraads van. En zo werkt het met mensen ook vaak. Zeker in een samenleving, waarin sommigen sowieso lak hebben aan alles wat naar wetten en regeltjes ruikt. Wat wel werkt, althans bij veel dieren, is gewenst gedrag belonen. Een positieve benadering dus. Net zoals die tekstballon hierboven op het plaatje. Niet “verboden vuil op het strand te gooien”, maar “bedankt dat u uw troep even in de vuilnisbak hebt gedeponeerd”. Mensen niet straffen voor ongewenst gedrag, maar voor gewenst gedrag een schouderklopje. Mensen niet fiscaal straffen omdat ze eerder willen stoppen met werken, maar ze stimuleren dat uit eigen beweging te doen, door het bijvoorbeeld financieel aantrekkelijk te maken. Inmiddels dreigt de stimulans voor werkgevers om ouderen aan te nemen dankzij het laatste akkoord alweer wegbezuinigd te worden, dus I rest my case!

Deze benadering ben ik in Nederland tot op heden nog niet tegengekomen. Het dichtst bij komen nog die borden en posters, ook alweer van heel, héél vroeger, met “Laat niet, als dank, Voor ’t aangenaam verpoozen, Den eigenaar van ’t Bosch De schillen en de doozen”. Een beroep op het fatsoen van de lezer om zijn troep op te ruimen, maar nog geenszins “beloning” daarvan. Ik vraag me wel af of dit in een samenleving als de onze ook echt zou werken: mensen niet zozeer iets verbieden met bijbehorende sancties, maar ze overtuigen van de noodzaak van bepaald gedrag of waarom zulk gedrag gewenst is. En ze vervolgens een schouderklopje geven als ze dat gedrag gaan vertonen. In welke vorm dan ook. Maar ja, als je iets verbiedt, kun je overtreders bestraffen en dat brengt geld in het laatje. Persoonlijk vind ik het echter fijner om iets te doen omdat dat ‘goed voelt’ dan omdat ik bang ben straf te krijgen. Hoe zit dat met u?

Advertenties

5 gedachtes over “Verbieden? Nee, bekrachtigen!

  1. Niet op het gras lopen. Geen fietsen plaatsen. Glasbak niet gebruiken tussen 20:00 en 8:00 uur.

    Laatst stond ik met de bus een tijd stil bij het stationsgebied van Utrecht, dat momenteel zeer zwaar verbouwd wordt. Aan onze linkerzijde een lang hek met een variatie aan waarschuwingsborden met als hoofdonderwerp de fiets. ‘Geen fietsen plaatsen’. ‘Fietsen worden verwijderd’. ‘Pas op! Fiets plaatsen = fiets wordt weggehaald.’ ‘Verboden fietsen te plaatsen’. ‘Gevaarlijk! Niet betreden! En al helemaal niet met een fiets!’. Daarbij visuele ondersteuning met pictogrammetjes, uitgevoerd in zwart met waarschuwingsrood. Overheersend beeld: zwarte fiets, rode streep erdoor. Voor de zekerheid om de twee meter een ander bordje.

    Op zich zou een bordje met de tekst ‘fietsenstalling linksaf’ om de zoveel meter toch ook moeten voldoen? Weet je meteen waar je wél heen moet met je roestige stadswrak.

  2. Mee eens. Kijk ook eens naar de schoon campagne van Gemeente Schoon: Bedankt inwoners… Helemaal in de lijn van belonen. En het zetten van een norm. Want ook die is belangrijk voor het gedrag van mensen. Maakt overigens onderdeel uit van een bredere aanpak, die begint met sorry….
    http://www.google.nl/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=1&ved=0CDAQFjAA&url=http%3A%2F%2Fwww.gemeenteschoon-webwinkel.nl%2Fdownload%2Fdownloadcat.aspx&ei=CfdcUp_aLpSZ0AXPvIGgBA&usg=AFQjCNGqYgEeoaEYMJpiH1qIlN-p4hJ9Xw&sig2=dHhOTdkbdH4AHY4judW7TQ&bvm=bv.53899372,d.d2k

    • Hallo Vincent,

      Mooi, dan weet ik het nu zeker! Ik hoop dat je het niet erg vindt dat ik je foto gebruikt heb, ik haalde er een hoop inspiratie uit. Als je wilt zet ik je naam bij de foto!

      Groet!
      Evert

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s