De tiende penning

Beste wie dit leest,

Ooit, lang geleden, meende iemand in het verre Spanje, dat hier in de Nederlanden een belasting moest worden afgedragen over de verkoop van roerende goederen, te vergelijken met de huidige btw. Dit werd “de tiende penning” genoemd, want het ging om 10% van het bedrag. Het was één van de aanleidingen voor een grote opstand, die uiteindelijk de Tachtigjarige Oorlog genoemd zou gaan worden. En nu, dames en heren, lijkt het enkele topeconomen van het IMF een goed idee om die tiende penning wederom in te voeren. Althans, dat schreef Le Figaro eerder vandaag.

Volgens het IMF zou een éénmalige belasting op spaargeld van 10% de staatsschuld bij 15 landen in de Eurozone tot een aanvaardbaar niveau kunnen terugbrengen. Die taks zou dan in plaats moeten komen van verdere bezuinigingen en belastingverhogingen. “Een ongebruikelijke maatregel, maar wel effectief”, zo staat in het rapport, dat bovendien nog roept dat het, als het bij een éénmalige belasting blijft, het spaargedrag niet zal verstoren en door sommigen zelfs als rechtvaardig zal worden ervaren.

Om met dat laatste te beginnen, het is natuurlijk wel een maatregel die de mensen zonder spaarcentjes ontziet. 10% van niks is nog altijd niks. Het is dan misschien niet een inkomensafhankelijke belasting, wel een vermogensafhankelijke belasting. Maar is dat wel zo? Ik ben geen econoom, dus ik begeef me nu even op glad ijs, maar ik doe het toch. Met de huidige lage rentestand kan ik me zo voorstellen dat met name de mensen met een ècht vermogen alleen wat courante gelden op een bankrekening hebben staan voor onvoorziene uitgaven en voor de rest alles in beleggingen hebben zitten. En daar geldt die taks niet voor als het inderdaad alleen spaartegoeden betreft. Of alles staat op een buitenlandse rekening met een hoge rente. Of ze hebben gewoon een goeie accountant. Ook de hoge inkomens blijven IMHO dus redelijk gevrijwaard van een dergelijke maatregel. Blijven over die mensen die wel wat centjes op de bank hebben, maar niet genoeg om te gaan beleggen. Of daar gewoon het lef niet voor hadden. Want laten we eerlijk zijn: het is niet iedereen gegeven daar nou eens mee aan de slag te gaan. En ik kan me zo voorstellen dat vooral veel ouderen die geld hebben dat gewoon op een spaarbank hebben staan. Beleggen was in ‘hun tijd’ nu eenmaal niet iets voor de gewone man, net zo min als het kopen van een huis. Als ik zo even doorredeneer, zou ik tot de conclusie kunnen komen dat het hier de groep ‘in het midden’ is, die er het meeste last van gaat krijgen.

De mensen zonder spaargeld hebben van deze maatregel geen last. Dat zijn voor een deel natuurlijk mensen, die het simpelweg niet breed hebben en gewoon nooit aan sparen zijn toegekomen bij gebrek aan geld. Deze mensen zullen het waarschijnlijk eens zijn met een dergelijke belasting. Het raakt ze niet en nu pakt men dan toch ‘de rijken’ eens aan waar het zeer doet. Eindelijk gerechtigheid! Toch zal bij vele spaarzame mensen een gevoel van onrechtvaardigheid de kop opsteken. Altijd zuinig geleefd, een appeltje voor de dorst voor later en hop, men pakt het van je af, terwijl ‘die ander’, die altijd geld uitgaf als water, op vakantie ging en in de kroeg hing (let wel: ik verwoord hier even wat ik velen al hardop heb horen denken) nu blut is, er vrolijk op los geleefd heeft en nu dus kan roepen dat er bij een kale kip bedroevend weinig meer te plukken valt. Het verhaal van de krekel en de mier, maar dan omgekeerd. Ik kan me dus best indenken, dat mensen die ondanks de crisis nog wat op de bank hebben staan (geld, wel te verstaan) deze maatregel allerminst als rechtvaardig zullen ervaren, al is ‘de sterkste schouders dragen de zwaarste lasten’ nooit eerder zó van toepassing geweest. Zelfs de meest doorgewinterde sociaal-democraat kan hier slechts van dromen en ook de voorstanders van inkomensafhankelijke bijdragen aan onze economie moeten hier toch van smullen. Zelfs al wil een leuke duit op de bank nog niet zeggen dat je een hoog inkomen hebt. Een erfenisje, een keer iets gewonnen in de loterij, er zijn nog wel wat manieren om een spaarbankboekje te vullen.

Sommigen waarschuwen voor een bankrun. Als de maatregel wordt aangekondigd, haalt iedereen zijn geld van de bank. Banken donderen om, de economie gaat in een duikvlucht die zijn gelijke in de wereldgeschiedenis niet kent en zo haal je met één maatregel het hele systeem onderuit. Theoretisch klopt dat denk ik wel, maar het is simpel te omzeilen. Kondig de maatregel aan met een peildatum die al in het verleden ligt! Een bankrun is dan zinloos, want de peildatum is dan al verstreken. Lijdzaam afwachten tot de blauwe envelop op de mat ploft is dan het enige dat je nog rest. Heb je intussen meer, dan heb je geluk, had je toevallig net een auto gekocht, een wereldreis geboekt of je huis opnieuw ingericht, tsja, dan zal je die 10% op een andere manier moeten opkuchen. Althans, zo zie ik het wel voor me, immers, de inkomensafhankelijke huurverhogingen werden op precies deze wijze ingeschoten.

Nogmaals, ik ben geen econoom en meer informatie dan een simpel nieuwsberichtje had ik ook niet. En de strekking van dat nieuwsbericht werd enkele uren geleden zelfs nog gewijzigd, zodat de nadruk op ons begrotingstekort kwam te liggen. Zo weet ik ook niet of het inderdaad alléén maar om spaartegoeden gaat, of dat ook andere soorten van vermogen te belasten zouden zijn. Uw eigen huis bijvoorbeeld, of uw pensioen (een dergelijke belasting bij de gezamenlijke pensioenfondsen zou al een dikke 100 miljard opleveren!). Beleggingsresultaten of het rendement van uw lijfrentepolis. Ik heb ook geen flauw benul van wat nu werkelijk de economische gevolgen van dergelijke maatregelen zouden zijn. Ik neem aan dat er wat mensen zijn die er voor hebben doorgeleerd en hier dus veel zinniger dingen over kunnen roepen.

Wat ik wel weet, is dat het voorlopig alleen een schot voor de boeg van het IMF is (die zich overigens beroepen op een eerder voorstel van deze strekking uit 2011) en dus nog geen voorgenomen beleid van welke Europese regering dan ook. Echter, gezien de ijver die Nederland altijd aan de dag legt als het om dit soort maatregelen gaat, moet je niet gek opkijken als Dijsselbloem c.s. op korte termijn met een nieuw pakket maatregelen komen voor 2015, waar dit keurig netjes in verwerkt zit. De laatste keer, dat men iets dergelijks trachtte in te voeren, was in 1568 of daaromtrent. Dat leverde een opstand en 80 jaar oorlog op. Men is dus gewaarschuwd…

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s