Het Top 2000 gevoel

top-2000Beste wie dit leest,

De laatste week van het jaar is voor mij, muziekliefhebber, onlosmakelijk verbonden met de Top 2000. In de laatste week van 1999 ooit begonnen als een soort afsluiting van het millennium is het inmiddels een instituut van formaat geworden. Of je het nu leuk vindt of niet. Het wordt zelfs zo serieus genomen, dat er een jaar of wat geleden wetenschappelijk onderzoek gedaan werd naar het hoe en waarom van het succes van de Lijst der Lijsten.

De Top 2000, je houdt er hartstochtelijk van of je vindt het verschrikkelijk. Een tussenweg schijnt er niet te zijn. Voorstanders zwelgen en zwijmelen een week lang door een ‘trip down memory lane’, tegenstanders worden bij voorbaat al doodziek van ‘altijd weer diezelfde ouwe meuk in dezelfde volgorde’. En hoewel voor Top 2000-haters de mogelijkheden om het fenomeen te ontwijken legio zijn (er zijn zat andere zenders en anders zet je een cd of je iPod op) en er dus niets simpelers is dan “het radio-evenement van het jaar” een week lang te mijden, is het tegenwoordig heel erg ‘bon ton’ om je op een internetforum te begeven om daar vanachter je toetsenbord de Top 2000 te beschimpen. Immers, jouw favoriete artiesten en muziek zijn niet vertegenwoordigd, dus het kan nooit iets wezen. Ben je daarmee klaar, dan zijn de liefhebbers van de lijst aan de beurt. Grijze dan wel kale veertigers en vijftigers, zonder eigen muzieksmaak, niet in staat zelf een leuk moppie muziek op te zoeken, blijven hangen in de jaren ’50, ’60, ’70, enzovoort. Och, over smaak valt niet te twisten en je hóeft niet te luisteren, toch? Trouwens, vrijwel elk muziekgenre is vertegenwoordigd, van suikerzoete ballades tot knoeperharde rock en zo’n beetje alles daar tussenin, dus wat dat aangaat..

Om met name het argument van “altijd maar weer die zelfde ouwe zooi” enigszins te ontkrachten even wat statistieken. Als je de lijst van 2012 vergelijkt met die van 2011, valt al op dat die op niet minder dan 1990 plaatsen afwijkt van de vorige! Slechts 10 platen staan op dezelfde plek. Er zijn 179 liedjes verdwenen (o.a. “All you need is love” van The Beatles, vorig jaar nog nr. 688!). Die 179 opengevallen plaatsen worden ingenomen door 81 her-intreders en 98 platen die nog niet eerder in de lijst stonden. Daaronder een hele partij liedjes uit het nu bijna voorbije jaar. De hoogste nieuwe binnenkomer haalt nr. 79. Dat valt dus nog wel mee, al verandert er inderdaad in de top eigenlijk niks en zijn de hofleveranciers van de lijst nog altijd dezelfde. Daar hebben de kritikasters een punt, al zal het me een rotzorg zijn.

Maar toch, wat maakt die Top 2000 zo bijzonder? Als ik naar mezelf kijk, is het een combinatie van factoren. Veruit de meeste muziek in de lijst die ik zelf goed vind (hoewel ik een brede muzieksmaak heb, ben ik zeker geen liefhebber van àlle 2000 platen) heb ik zelf al op cd of op mijn computer. Ik kan op internet moeiteloos de hele lijst downloaden, in de juiste volgorde en die vervolgens afspelen. Bijkomend voordeel is dan dat ik de lijst kan pauzeren als ik moet slapen of om andere redenen niet kan luisteren. Is toch niet hetzelfde. De Top 2000 is dus duidelijk meer dan het op een rijtje afluisteren van 2000 lekkere pop-plaatjes. Er ontbreekt iets. Maar wat is dat dan?

In het eerder aangehaalde onderzoek kwamen al wat factoren naar boven, maar ik wil daar toch een beetje mijn eigen beleving aan toevoegen, al ligt die in het verlengde van de conclusies van het onderzoek. Er is een soort saamhorigheidsgevoel. Iedereen kan door te stemmen meehelpen de lijst samen te stellen. Het is de laatste week van het jaar, er is een gevoel van ‘afsluiting’ voordat we aan een nieuw jaar beginnen. Kerst, Oud en Nieuw, het is een periode die je, als het even kan, graag doorbrengt met familie en vrienden. En als zo’n week dan vol zit met lekkere muziek, bijbehorende herinneringen en emoties, ja, zoiets mist zijn uitwerking niet.

Ik heb wel eens de stelling gehoord, dat muziek de enige kunstvorm is, die in staat is onmiddellijk herinneringen en gevoelens bij de luisteraar op te roepen en zó heftig, dat het mogelijk is dat deze geheel of gedeeltelijk de herinnering of emotie herbeleeft. Ik geloof dat onvoorwaardelijk. Je hoort het aan de reacties van luisteraars: liedjes die voor eeuwig verbonden zijn aan geboorte, overlijden, verliefdheden, begrafenissen, vreugde, verdriet en andere mijlpalen en ijkpunten in het leven die vrijwel elk mens vroeg of laat op het levenspad tegenkomt. Platen die je terugvoeren naar je jeugd, reizen, vakanties, die je doen terugdenken aan mensen die er niet meer zijn of die je uit het oog verloren bent. Want hoewel het mij gaat  om de muziek, vind ik het prachtig om te horen wat sommige platen bij mensen kunnen losmaken. En soms ook bij mezelf. Die cocktail, dat doet het hem! En het blijft natuurlijk gewoon lekkere muziek! Er zijn ook mensen die gewoon reageren om te motiveren waarom een liedje ze zo aanspreekt. Een stukje tekst, een riff, een stem, een ritme. Mensen die nog nog even niet uit de auto stappen omdat ze die geweldige plaat even af willen luisteren… die ze zelf thuis in de kast hebben staan en regelmatig draaien! Er staan geen niemendalletjes in de lijst, je kunt rustig stellen dat dit muziek is met eeuwigheidswaarde.

Voor mij is de Top 2000 de ideale afsluiting van het jaar. Om al deze redenen. En misschien nog wel een paar, die ik hier gewoon even vergeten ben. Inmiddels is de laatste dag van 2012 aangebroken en vanavond om middernacht zal de laatste gongslag van “Bohemian Rhapsody” klinken en is 2013 aangebroken (de plaat stond twee keer niet op 1 en toch was dat gek genoeg niet hetzelfde.) Dan ligt een nieuw jaar als een onbeschreven blad voor ons. En ik? Ik ga afkicken! Ik heb dan namelijk 6 afleveringen Top 2000-a-gogo op mijn ADHDTV-hi-ha-harde schijf staan. Die bewaar ik tot na Oud en Nieuw, voor alle verhalen achter al die prachtige muziek!

Ik wens jullie vanaf deze plek een geweldige jaarwisseling toe en voor 2013 veel gezondheid! De rest komt dan namelijk vanzelf wel.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s