Arbeid herverdelen?

Beste wie dit leest,

Wat las ik van de week op diverse nieuws-sites? Steeds meer mensen kampen met een burnout, of maken een gerede kans er eentje op te lopen. Wat overheerst is een gevoel van ‘leegheid’, het gevoel dat je compleet bent ‘leeggezogen’, vooral door je werk. Ook neemt het aantal werkenden met een depressie gestaag toe. Nu werd er door diverse onderzoekers wel rekening mee gehouden, dat het niet allemaal arbeidsgerelateerd zal zijn, er wordt ook in het privéleven behoorlijk geleden. Maar dat het helemaal niks met werk te maken heeft is ook niet heel erg waarschijnlijk, lijkt me. Plus met alle randverschijnselen die tegenwoordig bij werk komen kijken, want daar kun je ook knap moe van worden. Ik hoor het nog wel eens: “Ik heb een hele leuke baan, maar al dat gezeur eromheen….”.

Nu heb ik er niet voor doorgeleerd (sterker nog, ik heb nergens voor doorgeleerd, al blijkt tegenwoordig uit allerlei assessments dat ik dat toch vooral nog eens zou moeten doen, dus wie weet…) en dat is misschien de reden dat ik een aantal zaken in dit verband niet helemaal goed voor de bril heb. Maar wat zie ik? Het aantal werkenden in dit land daalt. Gestaag. Immers, de werkloosheid stijgt. Eveneens gestaag. Iets zegt me dus dat er minder mensen zijn die al werkend de kost verdienen. Diezelfde werkenden moeten echter langer door, zouden eigenlijk per week ook meer uren moeten draaien (iets met arbeidsproductiviteit die zou teruglopen) en krijgen nu bovendien, dankzij reorganisaties en ontslagen, te maken met het fenomeen, dat ze met minder mensen meer werk moeten verzetten. In dezelfde tijd, liefst minder. Geen wonder dat je daar niet vrolijk van wordt!

Daar tegenover staat dus, ik meldde het net al even, een sterk oplopende werkloosheid, ruim een half miljoen inmiddels. Met name jongeren, maar ook 45-plussers komen slecht aan de slag. Nu ga ik steeds van het goede in de mens uit, dus ik neem niet aan, dat dit half miljoen voornamelijk bestaat uit luie uitvreters, die vinden dat werken voor de dommen is. En die zich er, slim als ze kennelijk zijn, dus verre van houden. Die zullen er wellicht tussen zitten, maar ik ben ervan overtuigd, dat het gros van deze werkzoekenden (of moet ik zeggen “in-between-jobs”, dat klinkt wat vriendelijker) beslist aan de slag wil, en niet uitsluitend vanuit financiële motieven. Nu zal ik wel weer vreselijk kort door de bocht redeneren, maar….. waarom niet een aantal van deze van ongeduld trappelende enthousiastelingen ingezet? Het is een mooie manier om de dapperen, die onze economie nog steeds draaiende trachten te houden met hun arbeid een beetje te ontzien. Lijkt mij tenminste.

Oh, dat kost geld? Ja, dat zal best, die mensen komen niet voor hun lol, de meesten toch niet, denk ik en daar kan ik me iets bij voorstellen. Daar hoeft mijn, overigens levendige, fantasie bepaald geen overuren voor te maken. Echter, wat denkt u dat het kost als straks hele groepen moegestreden werkenden langdurig ziek thuis zitten? Opgebrand, leeggezogen, uitgeblust? Da’s ook een aardig burgermansfortuin, kan ik me zo indenken. Ik belandde enkele dagen geleden in een vergelijkbare discussie op een internetforum en daar zag ik al gauw kreten als “Watjes, wij moesten vroeger nog veel harder en langer werken en niemand van ons raakte opgebrand!” Tsja, misschien niet. Of was iedereen toen gewoon versleten als-ie was uitgewerkt? Hoe dat precies zit weet ik niet, maar ik kan me niet voorstellen dat de huidige generatie werkenden minder hard van aanpakken weet dan, ik noem maar iets, de generaties die nu met pensioen zijn.

Dat is dan weer een fraai bruggetje naar de kwestie van het ‘langer doorwerken’. Zoals gezegd, hele volksstammen zitten thuis, maar er wordt in de (nabije) toekomst een tekort aan arbeidskrachten verwacht. Dat kan ik me op dit ogenblik helemaal niet voorstellen, maar misschien keert het tij en trekt de economie weer aan. Wie zal het zeggen? Tegelijkertijd moeten degenen die nog wel werken dus langer door. Is hier ook niet een dergelijke constructie te verzinnen? Herverdelen die boel! Waarom zou het ‘sterke schouders de zwaarste lasten’-verhaal alleen opgaan als we een nivelleringsfeestje vieren? De truc is eerder toegepast: de VUT is indertijd ingesteld om de jeugdwerkloosheid terug te dringen. Nu zullen de demografische ontwikkelingen anno 2012 iets anders zijn dan 30 jaar terug, toen ik van school kwam, maar waarom die grap niet nogmaals uitgehaald?

Ja, en ook dat kost weer geld, ja, maar hele volksstammen een WW-uitkering kost ook een pak Euro’s, zelfs al is het de tot op het bot uitgeklede WW die dit kabinet nu voor ogen heeft. Bovendien, als zo’n hele generatie niet werkt, ontwikkelen deze mensen zich ook niet en dat lijkt me op de lange termijn een slechte zaak. Blijft over: een hogere AOW/pensioenleeftijd. Die (per akkoord steeds snellere) verhoging naar (voorlopig!) 67 verlicht de zorgen van de pensioenfondsen en de instantie die de AOW uitkeert. Maar als er meer mensen werken, betalen er meer mensen premie. En belastingen. Kwestie van een afweging maken….

Overigens hoeft het hier niet per sé over jongeren te gaan. Laten we eerlijk zijn, als je tegenwoordig de 45 voorbij bent en je bent even “in-between-jobs”, dan dreigt “in-between” toch uiteindelijk een andere lading te krijgen, omdat, als je tussen 2 banen zit, er een tweede baan moet zijn. Anders zit je er niet ‘tussen’, zeg maar. Lijkt een taalkundig grapje, maar is volgens mij een waarheid als een koe. En die generatie 45+ dient ook dringend aan de slag te worden geholpen. Anders zitten die mensen zo’n 20 jaar zonder werk. Na 2 jaar (?) WW wordt dat gewoon bijstand en voor je het weet heb je te maken met een compleet onbemiddelbare, verloren generatie. Een niet zelden goed opgeleide, gemotiveerde generatie met veel relevante werkervaring en die spoel je dan zomaar door het putje! Want te oud. Lees: te duur, meer gezondheidsrisico’s, minder productief.

Volgens mij is het dus helemaal niet zo’n gek idee om arbeid te ‘herverdelen’. De één heeft meer werk dan hij of zij aankan, de ander heeft….. noppes! Tijd om die balans een beetje meer in evenwicht te brengen. Lijkt me geen slechte zaak. Ik begrijp best dat niet elke werkloze geheel compatible is met iedere baan, dus je zult niet alle werkzoekenden op deze manier aan de slag krijgen, maar je zou een aardige slag kunnen maken. Nogmaals, ik ben geen econoom, en misschien is dit maar een plannetje van de kouwe grond. Maar er zullen toch mensen zijn, die wèl hebben doorgeleerd en die dit soort ideetjes goed kunnen uitwerken. En een kosten/baten analyse kunnen uitvoeren. Werkenden blij (minder werkdruk en misschien niet tot 67 doorwerken), werkzoekenden ook happy (want een baan, werkervaring, inkomen, zingeving, etc.), minder zieken, meer premie- en belastingbetalers… Ik kan me zomaar voorstellen dat, onderaan de streep, dit helemaal geen geld kost. Daar komt bij, de kost gaat voor de baat uit. Dit laatste heb ik niet zelf verzonnen, maar is een spreuk van Plautus. De oude Romeinen wisten dit dus al……

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s